Âm nhạc lớp 2

Phân tích sức hấp dẫn trong bài thơ Vội vàng

Phân tích sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã là tài liệu tham khảo hữu dụng dành cho các em học trò lớp 12 nhằm giúp các em cảm thu được 1 tâm hồn nồng cháy tình yêu cuộc sống, 1 trái tim sôi nổi trẻ trung, 1 tài năng tuyệt vời, 1 nghệ sĩ đa tình. Chúc các em học tập thật tốt nhé! Ngoài ra, để làm phong phú thêm tri thức cho bản thân, các em có thể tham khảo thêm bài giảng Vội vã.

1. Lược đồ tóm lược gợi ý

Bạn đang xem bài: Phân tích sức hấp dẫn trong bài thơ Vội vàng

2. Dàn bài cụ thể

a. Mở bài:

– Việc sáng tác ra 1 tác phẩm có sức quyến rũ với bạn đọc chưa bao giờ là đơn giản và chẳng phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đó.

– Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới công đoạn 1932-1945, đã hình thành 1 sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình.

b. Thân bài:

– Khao khát điều khiển chi phối tự nhiên “tắt nắng”, “buộc gió” => Cái tôi vừa ngông cuồng vừa hồn nhiên làm nên rực rỡ cho toàn bài.

– Vẻ đẹp của bức tranh tự nhiên mùa xuân => Liên tưởng tới vẻ đẹp của tình yêu, tuổi xanh. Hình ảnh gợi cảm “ánh sáng chớp hàng mi”, trong ánh mắt đa tình của Xuân Diệu, vẻ đẹp của tự nhiên và con người giao hòa với nhau, hình thành phút giây tuyệt đẹp.

– Sự liên tưởng, lạ mắt, mới lạ “Tháng giêng ngon như 1 cặp môi gần” => Vẻ đẹp mùa xuân căng tràn sức sức tựa đôi môi người thanh nữ tuổi đôi mươi.

– Quan niệm sống mới: Hạnh phúc hiện diện ngay kế bên chúng ta, từ những gì dễ dãi, gần gụi nhất

+ Tư tưởng hoài xuân giữa mùa xuân, quan niệm về thời kì, về cuộc đời

+ Nỗi buồn lo và tiếc nuối về việc tuổi xanh, về mùa xuân, sợ chúng sẽ mau chóng vụt qua mất.

+ Từ đấy, Xuân Diệu hướng đến 1 chân lý sống mới, sống “vội vã” để hưởng thụ hết những vẻ đẹp của mùa xuân, của cuộc đời, ko được để phung phí bất cứ phút giây nào.

c. Kết bài:

– Thứ nhất là từ bức tranh tự nhiên thực thụ quyến rũ tâm hồn bạn đọc, từ đó dễ khiến người ta liên tưởng tới bức tranh tình yêu, bức tranh cuộc sống thật nồng cháy, đặc sắc của tuổi xanh.

– Thứ 2 là từ những ý kiến về thời kì, về cuộc đời về chân lý của cuộc sống đầy mới lạ quyến rũ.

– Thứ 3 là tới từ những giải pháp nghệ thuật rực rỡ trong thơ ông, đáng xem xét nhất là những hình ảnh, những liên tưởng đầy thông minh và có phần táo tợn đã góp phần khiến cho Vội vã phát triển thành đặc trưng hơn cả.

3. Bài văn mẫu

Đề bài: Em hãy phân tách sức quyến rũ trong bài thơ Vội vã dưới dạng 1 bài văn ngắn.

GỢI Ý LÀM BÀI

3.1. Bài văn mẫu số 1

Việc sáng tác ra 1 tác phẩm có sức quyến rũ với bạn đọc chưa bao giờ là đơn giản và chẳng phải bất kỳ người nào cũng có thể làm được điều kỳ diệu đó. Thế nhưng mà Xuân Diệu, ko hổ danh là thi sĩ mới nhất trong các thi sĩ mới công đoạn 1932-1945, đã hình thành 1 sức quyến rũ mới lạ trong bài thơ Vội vã của mình. Thơ ông chẳng hề viết về 1 cái gì cao xa bay bổng, nhưng mà rất thực tiễn viết về cái khát khao thực tại của con người. Thông qua đấy những quan niệm, những chân lý sống của ông dần được bộc bạch trong bài thơ. Người ta đọc lần 1, lần 2 rồi càng đọc càng thấm, càng đọc càng thấy hay. Đấy là nhờ sức quyến rũ lạ kỳ từ những vần thơ tự do và nồng cháy, tâm huyết của Xuân Diệu.

Ngay từ 4 câu thơ đầu, người ta đã có cảm thu được sức hút mới mẻ của bài thơ. Xuân Diệu chẳng đi vào lối mòn xưa cũ, ông bác bỏ bị tự nhiên khống chế, chi phối nhưng mà thay vào đấy chính bản thân ông lại có có nghĩ suy quản lý trái lại tạo hóa, của 1 hồn thơ với cái “tôi” giao hòa giữa sự ngông cuồng và sự hồn nhiên. Xuân Diệu khát khao nắm giữ, khống chế tác hóa, ông muốn “tắt nắng”, “buộc gió” để màu đừng nhạt mất, để hương đừng bay đi. Thế mới hiểu, Xuân Diệu thích thú và trân trọng từng phút giây dễ nhìn của vạn vật trong trời đất tới thế nào, nên mới có nghĩ suy lạ thường, táo tợn tương tự.

Tới những vần thơ tiếp, người ta lại thấy 1 hồn thơ thật nồng cháy, thật bay bổng, lãng mạn và ngập tràn tâm huyết của tuổi xanh, của con người đang yêu. Trong đôi mắt của thi sĩ, vạn vật đều thật tươi đẹp ngập tràn nhựa sống, nào bướm ong vui “tuần tháng mật”, hoa khoe sắc đặc sắc trong đồng nội 1 màu “xanh biếc”, rồi thì “lá của cành tơ phất phơ”. Tô điểm cho bức tranh muôn màu đặc sắc đó là tiếng chim yến chim anh đang ca ngợi mùa xuân với “khúc tình si” đầy mê say. Mỗi buổi thức dậy là 1 thú vui tựa như “thần Vui hằng gõ cửa”, ánh nắng mặt trời trong đôi mắt đa tình, lãng mạn của Xuân Diệu chỉ thật đẹp lúc nó chiếu lên rèm mi khép hờ của cô gái trẻ, đấy là 1 hình ảnh rất mực gợi cảm, hướng người ta tới cảm giác yêu đương ngọt ngào, đấy là cảm giác tươi trẻ xuất sắc biết mấy.

Thơ Xuân Diệu câu nào cũng xanh non, biếc rờn. Song ấn tượng nhất, tươi hấp dẫn nhất vẫn là câu: Tháng giêng ngon như 1 cặp môi gần. Ở đây, thi sĩ có sự so sánh thật táo tợn, thiên về cảm giác, gây được ấn tượng mạnh cho người đọc. Dưới con mắt của nhà thơ, mùa xuân tợ hồ như 1 cô gái diễm lệ, hồng hào, tình tứ, đầy quyến rũ… Ở đây, con người là 1 thanh nữ – thành phầm kỳ diệu của tạo hóa, được Xuân Diệu coi là chuẩn mực cho 1 vẻ đẹp trên dương gian này. Xuất phát từ quan niệm thẩm mĩ đó, Xuân Diệu thông minh ra nhiều câu thơ khỏe khoắn, mới lạ đầy sức quyến rũ:

… Lá liễu dài như 1 nét mi

Hơi gió thở như ngực người tình dấu…

Như vậy, bằng cặp mắt xanh non, biếc rờn, Xuân Diệu đã nhìn cuộc đời, vạn vật có nhiều điểm khác biệt so với các thi sĩ cũ, ông phát xuất hiện ở tự nhiên, ở con người gần gụi bình dị quanh ta đây biết bao điều mới lạ thật cute đáng quý.

Cuộc đời là thế! Thật đẹp và quyến rũ nhưng mà ko người nào có thể sống mãi mãi để hưởng thụ mọi lạc thú. 5 tháng chảy trôi tuổi xuân 1 đi ko bao giờ quay về, đúng là thời kì ăn cuộc đời.

Xuân đương đến, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Bí quyết thể hiện của Xuân Diệu là chống lại quan niệm của thơ cũ. Trong thơ xưa, quan niệm thời kì là tuần hoàn. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như 1 vòng liên tiếp tái diễn, hết vòng này phát từ cái nhìn tĩnh, có phần siêu hình, lấy sinh mệnh vũ trụ làm thước đo thời kì. Không chấp nhận quan niệm khác là thời kì tuyến tính. Nghĩa là thời kì được tưởng tượng như 1 dòng chảy xuôi chiều, 1 đi ko quay về. Vì vậy mỗi phút giây trôi qua là vĩnh viễn mất đi. Quan niệm này xuất hành từ cái nhìn động, biện chứng về thời kì:

Xuân đương đến, tức là xuân đương qua

Xuân còn non, tức là xuân sẽ già.

Cho nên, nhà thơ đã ko chờ nắng hạ mới hoài xuân.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hạn hữu của tiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua mau chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko thành ra nhưng mà hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của Thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì 1 đi ko quay về và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh tinh thần tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: Tuổi trẻ chẳng 2 lần thắm lại; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên hình như đã tan biến, nhường chỗ cho 1 nỗi u buồn tiếc nuối ko nguôi cuộc sống tươi đẹp trên dương gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là 1 cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời khẩn thiết, đắm say. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả 1 cách tài ba bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy hấp dẫn của mùa xuân, nhưng mà nhiều ít ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn rã bỗng đứt tiếng reo thi

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Cách cảm nhận về thời kì tương tự xét tới cùng là xuất hành từ tinh thần sâu xa về trị giá của sự sống cá thể. Mỗi phút giây trong đời sống cá thể đều vi cùng quý giá. Phcửa ải chăng vì tinh thần rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm khảm nhà thơ: Cảnh xuân càng phát triển thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống cute bội phần?

Điều này giảng giải thái độ ngông cuồng của tác giả muốn đoạt quyền của tạo hóa để tắt nắng, buộc gió ở đầu bài thơ.

Và hẳn nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng phải làm theo quy luật hà khắc của đất trời. Do đấy, chỉ còn 1 cách độc nhất là phải sống vội vã sống rối rít, tận dụng cao độ từng giây, từng phút, của tuổi thanh xuân. Ý nghĩ táo tợn này được diễn đạt 1 cách thật mới mẻ qua đoạn thơ cuối bài:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở màn mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Có thể thấy xúc cảm tràn ngập ồ ạt đã khiến Xuân Diệu tìm tới 1 phép sử dụng ngôn từ khá đặc trưng. Đấy là tạo ra những làn sóng ngôn từ đan xen nhau, cộng hưởng nhau theo chiều tăng tiến, càng khi càng dâng lên cao trào. Trong đấy việc phối hợp các hệ thống chập chồng, lối vắt câu đã hình thành trị giá thẩm mĩ lạ mắt cho bài thơ.

Toàn bộ phần thơ cuối này được diễn ra thành tiếng lòng của nỗi khát khao mãnh liệt. Tiếng lòng đó là 1 chuỗi điệp cú, hình thái thì điệp vẹn nguyên còn động thái và xúc cảm thì điệp lối tăng tiếng: Ta muốn ôm, Ta muốn riết Ta muốn say, Ta muốn thâu và chung cuộc Ta muốn cắn, vì thế tính cao trào trình bày khá rõ.

Kế bên đấy, sự phân phối của hệ thông điệp từ khác: liên từ – và nước non, và cây, và cỏ rạng; giới từ điệp vẹn nguyên, gắn với những hiện trạng càng khi càng mãnh liệt: cho ngà ngà, cho đã đầy, cho no nê…

Ngoài ra, phải để tới hệ thống những tính từ chỉ xuân sắc, động từ chỉ động thái si mê, những danh từ chỉ vẻ đẹp thanh tân tươi trẻ tạo ra những hình ảnh từ, hấp dẫn: mở màn mơn mởn, mây đưa gió lượn, cái hôn nhiều, cỏ rạng, mùi thơm, ánh sáng, thanh sắc, thời tươi, xuân hồng…

Tất cả những dụng cụ tiếng nói và bình diện ngôn từ đó được dùng nhuần nhuyễn tinh xảo, chuyển tải được thuần thục những ý tình mãnh liệt và táo tợn của cái tôi nhà thơ, chứng tỏ 1 Xuân Diệu ngay bắt đầu từ còn trẻ đã là 1 bậc thầy về tiếng Việt.

Vội vã đúng là bài thơ điển hình của 1 nhà thơ bự luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau nhưng mà nhìn chung, bài thơ đã giúp đa số người đọc thêm yêu cuộc sống, biết hưởng thụ niềm hạnh phúc trần gian và thêm quý trọng tuổi thanh xuân 1 đi ko quay về. Có nhẽ chính điều này đã hình thành tính quyến rũ của bài thơ.

3.2. Bài văn mẫu số 2

Xuân Diệu lừng danh trong làng Thơ mới thời gian 1930- 1945. Thi sĩ đã mang đến cho thơ ca Việt Nam 1 hơi thở mới, luôn trẻ trung, nồng cháy, rộn rực của 1 trái tim sôi nổi, đa tình. Trong cuốn Thi nhân Việt Nam (1941), Hoài Thanh đã viết: “Thơ Xuân Diệu… là 1 nguồn sống rào rạt chưa từng thấy ở chốn non sông lặng thầm này. Xuân Diệu đắm say tình yêu, đắm say cảnh trời, sống vội vã rối rít, muốn hưởng thụ cuộc đời ngắn ngủi của mình. Khi vui cũng như lúc buồn, người đều nồng cháy, khẩn thiết”.

Bài Vội vã được rút trong tập Thơ- thơ (1938), đây là 1 trong những bài thơ trình bày rõ nhất cá tính nồng cháy, khẩn thiết của Xuân Diệu.

Mở màn bài thơ, Xuân Diệu đã trình bày khát vọng muốn giữ lại mãi cái toàn cầu tươi đẹp muôn màu:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đừng nhạt mất;

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

Đấy là 1 khát vọng muốn cho thời kì dừng trôi, muốn níu giữ mãi những gì tươi đẹp ở bên mình, hay nói cách khác, muốn “vĩnh cửu hóa” cái đẹp, để cho nhà thơ tôn thờ, thưởng thức.

Đấy là cái xúc cảm thường thấy trong làng thơ lãng mạn trước Cách mệnh tháng 8. Chế Lan Viên ko thích mùa xuân, vì muốn “vĩnh cửu hóa” cái buồn của mùa thu:

Ai hay quay về mùa thu trước

Nhặt lấy cho tôi những lá vàng

Với những bông hoa muôn cánh rã

Về đây đem chắn nẻo xuân sang.

Với Xuân Diệu lại khác: nhà thơ muốn đoạt quyền của tạo hoá, “muốn tắt nắng đi”, “muốn buộc gió lại”, để cho hương sắc của mùa xuân “đừng bay đi”. Bằng lối điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, thi sĩ đã diễn đạt ý nghĩ mạnh bạo đấy 1 cách đầy chất thơ.

Cuộc đời trần gian đẹp tươi và quyến rũ biết bao! Nhưng ko người nào có thể được sống mãi mãi để hưởng mọi lạc thú. 5 tháng chảy trôi, tuổi xuân 1 đi ko bao giờ quay về, đúng là “thời kì ăn cuộc đời”, “Xuân đang đến, tức là xuân đương qua – Xuân còn non, tức là xuân sẽ già”. Do đấy, người nhà thơ này “ko chờ nắng hạ mới hoài xuân”.

Thực ra, thơ xưa ko ít bài than vãn về sự hữu hạn của kiếp người. Cổ nhân từng coi đời người trôi qua mau chóng chẳng khác gì bóng ngựa qua cửa sổ. Nhưng người xưa ko thành ra nhưng mà hoang mang hốt hoảng. Họ quan niệm vũ trụ tuần hoàn, thời kì quay tròn quay về, và con người là 1 phần tử của vũ trụ sẽ nhập thêm vào cái vĩnh cửu của đất trời. Người của thời đại, của thơ mới, Xuân Diệu chỉ thấy thời kì 1 đi ko quay về và vũ trụ là toàn cầu khách thể độc lập với con người. Với sự thức tỉnh thâm thúy tinh thần tư nhân, thi sĩ cảm nhận thấm thía hơn người nào hết sự thực đáng buồn: “Tuổi trẻ chẳng 2 lần thấm lại”; cho dù mùa xuân của đất trời vẫn cứ tuần hoàn, vũ trụ có thể vĩnh hằng.

Tới đây, cái tươi vui rộn rực ở phần trên hình như đã tan biến, nhường chỗ cho 1 nỗi u buồn, tiếc nuối khôn nguôi cuộc sống tươi đẹp trên dương gian này. Nỗi buồn ở đây chẳng qua là 1 cách biểu lộ khác của lòng ham sống, lòng yêu đời khẩn thiết đắm say. Tình cảm mãnh liệt này đã được diễn tả 1 cách tài ba bằng chính những hình ảnh, màu sắc đầy hấp dẫn của mùa xuân, nhưng mà nhiều ít ta đã gặp ở phần đầu bài thơ:

Con gió xinh thì thào trong lá biếc,

Phcửa ải chăng hờn vì nỗi phải bay đi?

Chim rộn rã bỗng dứt tiếng reo thì,

Phcửa ải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Những câu thơ trên đây cộng với những câu thơ trước đấy đã góp phần hoàn thiện bức tranh mùa xuân trẻ trung tươi đẹp trong ánh mắt nhiệt tình si mê của thi sĩ.

Phcửa ải chăng vì tinh thần rất rõ ko có gì ngăn cản được bước đi lặng thầm nhưng mà hấp tấp của mùa xuân – của đời người, nên trong tâm khảm của nhà thơ: cảnh xuân càng phát triển thành lộng lẫy – cuộc đời càng đáng sống, cute bội phần?

Điều này giảng giải khát vọng ngông cuồng của tác giả, muốn đoạt quyền của tạo hóa, để có thể “tắt nắng” và “buộc gió” lúc khởi đầu bài thơ. Và hẳn nhiên, khát vọng này ko bao giờ có thể thành hiện thực. Nhà thơ ham sống cũng đành bất lực, rồi cũng phải làm theo quy luật hà khắc của đất trời. Do đấy, chỉ còn có 1 cách độc nhất là phải sống vội vã, rối rít tận dụng cao độ từng giây, từng phút của tuổi thanh xuân. Ý nghĩ táo tợn này được diễn đạt 1 cách thật mới mẻ. Đoạn thơ chung cuộc sau đây chính là sự kết tinh nghệ thuật của toàn bài, trình bày tập hợp những nét nổi trội trong cá tính thơ Xuân Diệu:

Ta muốn ôm

Cả sự sống mới mở màn mơn mởn;

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn, .

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,

Ta muốn thâu trong 1 cái hôn nhiều

Và nước non, và cây, và cỏ rạng

Cho ngà ngà mùi thơm, cho đã dày ánh sáng,

Cho no nê thanh sắc của thời tươi;

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Ở đây, từ lối vắt câu, tới nghệ thuật dùng điệp ngữ, từ việc sử dụng nhiều hình ảnh táo tợn thiên về cảm giác, tới nhịp thơ hăm hở sôi trào…, tất cả đều góp phần trình bày đậm nét niềm ham sống tới cuồng nhiệt mê say của tác giả. Đúng là “ông muốn thành 1 cây kim để hút vào mình người đời” như Thế Lữ đã nhận xét.

Vội vã đúng là 1 bài thơ điển hình của 1 nhà thơ bự luôn khát khao được giao cảm với đời. Tuy có thể còn những cách cảm nhận tác phẩm không giống nhau, nhưng mà nhìn chung, bài thơ đã giúp đa số người đọc thêm yêu cuộc sống, biết hưởng thụ niềm hạnh phúc trần gian, và thêm quý trọng tuổi thanh xuân 1 đi ko bao giờ quay về, để biết sống sao cho khỏi phải xót xa ăn năn bởi những 5 tháng sống hoài, sống phí.

—–Mod Ngữ văn biên soạn và tổng hợp—–

.


 


Trích nguồn: TH số 2 Tân Thủy
Danh mục: Âm nhạc lớp 2

Nguyễn Thị Lan Nhung

Nguyễn Thị Lan Nhung là một giáo viên dạy giỏi có tiếng ở Quảng Bình. Cô đã có hơn 20 năm kinh nghiệm giảng dạy Không chỉ giảng dạy trực tiếp, cô đã có 9 năm dạy học Online. Học sinh khắp cả nước có thể theo dõi những bài giảng của cô mọi lúc, mọi nơi.

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button